မဂၤလာပါ

လႈိက္လွဲစြာ ႏႈတ္ခြန္းဆက္သပါတယ္။ ဒီဘေလာ႔ဂ္က ကၽြန္မရဲ့ ဘ၀ျဖတ္သန္းမႈ၊ အေတြ႔အၾကံဳ၊ ခံစားမႈအေတြးအျမင္၊ ဗဟုသုတ၊ က်န္းမာေရးပညာေပး စတာေတြကို ကၽြန္မ ေရးတတ္သလို ေရးၿပီး အမ်ားသိေအာင္ ျပန္လည္မွ်ေ၀ရင္းနဲ႔ မွတ္တမ္းအျဖစ္ သိမ္းဆည္းထားရာ ေနရာတခုသာ ျဖစ္ပါတယ္။ တျခားဆိုက္ေတြက ႏွစ္သက္သေဘာက်တဲ့ ပို႔စ္တခ်ိဳ႔ကို ျပန္လည္ကူးယူ ေဖၚျပထားတဲ့ပို႔စ္ အနည္းငယ္လည္း ရွိပါတယ္။ C-Box ေဘးမွာ ကပ္လွ်က္ ဆိုက္ဘားမွာ က႑အလိုက္ Labels ေတြ ခြဲထားတဲ့အထဲမွာလည္း ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ရာကို ေရြးဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ လာလည္သူ အားလံုးကို ေက်းဇူးအထူး တင္ရွိပါတယ္။
ရႊင္လန္းခ်မ္းေျမ့ၾကပါေစ..


ျမတ္ဗုဒၶ၏ ေမတၱာတရား

ျမတ္ဗုဒၶ၏ ေမတၱာတရား
(ေအာက္က ေမတၱာပို႔သီခ်င္းနဲ႔ စာသား ပါဠိ၊ အဂၤလိပ္၊ ျမန္မာ ကို ပိုမိုျပည့္စံုစြာ ေလ့လာခ်င္သူမ်ားအတြက္ ပို႔စ္ကိုဒီေနရာမွာ Click ၿပီး ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။

မ်ိဳးရိုးဗီဇ ေရာဂါမ်ားႏွင့့္္ အေမြဆက္ခံပံု (၁)



မ်ိဳးရိုး ဗီဇႏွင့္ ဆိုင္သည့္ ေရာဂါမ်ား ကို (1) ဗီဇ ခၽြတ္ယြင္းမႈ (Single gene abnormality) (2) ခရိုမိုဇုမ္း ခၽြတ္ယြင္းမႈ (Chromosome abnormality) ႏွင့္ (3) ပိုမိုရႈပ္ေထြးသည့္ မ်ိဳးရိုးလိုက္ျခင္း (Complex Genetic Disease ) သို႔မဟုတ္ ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ ဘ၀ လူေနမႈပံုစံ ေပါင္းစပ္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ေရာဂါမ်ား အျဖစ္ ၃ မ်ိဳးေတြ႔ ႏိုင္ပါသည္။ ဤပို႔စ္တြင္ ဗီဇတခုခု ခၽြတ္ယြင္းမႈ ေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ေရာဂါမ်ား အေၾကာင္းကို တင္ျပမည္ျဖစ္ၿပီး တျခားမ်ိဳးရိုးလိုက္ပံုကို ေနာက္ပိုင္းမွာ ဆက္လက္ တင္ျပသြားမည္။ အကယ္၍ ေ၀ါဟာရ ရႈပ္ေထြးမႈေၾကာင့္ ဖတ္ၿပီး နားမလည္ပါက မ်ိးရိုး ဗီဇ ေ၀ါဟာရ မ်ားႏွင့္ အေျခခံ သေဘာတရား မ်ားကို ေဖၚျပထားသည့္ မ်ိဳးရိုး ဗီဇ မိတ္ဆက္ ပို႔စ္ကို ဤေနရာမွာ ျပန္ၾကည့္ရန္ အၾကံျပဳပါသည္။




Single gene disorder ဗီဇ တခုခုတြင္ ခၽြတ္ယြင္းမႈ ျဖစ္ျခင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ေရာဂါ
ဗီဇ တခုစီသည္ ခရိုမိုဇုမ္း ထဲတြင္ တိက်ေသာ ေနရာ၊ ပံုသ႑န္ (Locus) ရွိၿပီး Gene တခုခု ခၽြတ္ယြင္းျခင္းမွာ ၎တို႔သည္ သူ႔ ေနရာႏွင့္သူ မဟုတ္ပဲ တစံုတရာ ခ်ိဳ႔ယြင္းေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ အပင္၊ တိရိစာၦန္ႏွင့္ လူသား စသည့္ သက္ရွိ တိုင္းတြင္ အမ်ိဳးအစား ကြဲျပားသည့္ အေလ်ာက္ ခရိုမိုဇုမ္း အေရ အတြက္ႏွင့္ ဗီဇ အစီစဥ္ (Sequence) လည္း ကြဲျပား ပါသည္ ။ လူသား ဆဲလ္ တခုတြင္ ခရိုမိုဇုမ္း ၄၆ ခု (သို႔) ၂၃ စံု ပါရွိၿပီး ထိုအထဲ၌ ၁-၂၂ စံု ေျမွာက္ထိ ခရိုမိုဇုမ္း မ်ား အားလံုးကို Autosomes (သို႔) Autosomal chromosomes မ်ား ဟု ေခၚၿပီး ေနာက္ဆံုး အစံု ျဖစ္သည့္ ၂၃ စံုေျမာက္ ခရိုမိုဇုမ္း ကို က်ား/မ (သို႔) လိင္ခရုိမိုဇုမ္း (Sex chromosome) ဟု ေခၚပါသည္။ မ်ိဳးရိုး ဗီဇ လကၡဏာ မ်ားကို ထိုခရိုမိုဇုန္းမ်ား အေပၚ မူတည္ၿပီး လက္ဆက္ကမ္းပံု ျခားနားပါသည္။ ဗီဇ တခုခု၏ ပံုမွန္ မဟုတ္ေသာ အေမြ ဆက္ခံပံု ကို ပံု သ႑န္ ၄ မ်ိဳးျဖင့္ ေတြ႔ရ ပါသည္။

(၁) မ်ိဳးဆက္မျခားဘဲ ကူးစက္ျခင္း (Autosomal dominant disorder)

၁-၂၂ စံုေျမွာက္ ခရိုမိုဇုန္း မ်ား၏ ပံုမွန္ မဟုတ္ေသာ ဗီဇမွ ပံုမွန္ ျဖစ္ေသာ ဗီဇကို စိုးမိုး ေသာအခါ ရရွိသည္။ ေရာဂါ ရေသာ မိဘ တဦးဦး ဆီမွ သားသမီး မ်ားသို႔ တိုက္ရိုက္ ကူးစက္ ေသာေၾကာင့္ ကူးစက္ ခံရေသာ သားသမီး တိုင္း၏ မိဘ တဦးဦးတြင္ ေရာဂါ ရွိရမည္။ ေရာဂါ ရသူႏွင့္ ေရာဂါ မရွိသူ လက္ထပ္ ေသာအခါ သား သမီး မ်ား၏ အေရအတြက္ တ၀က္ ခန္႔တြင္ ေရာဂါ ရႏိုင္ျခင္း၊ ေရာဂါမ်ားသည္ သား သမီး မ်ားတြင္ က်ားမ သီးသန္႔ ေရြးမျဖစ္ပဲ ႏွစ္မ်ိဳး စလံုးတြင္ တူညီစြာ ကူးစက္ ႏုိင္ပါသည္။ ေရာဂါသည္ မ်ိဳးဆက္ မျခားပဲ မ်ိဳးဆက္ တိုင္းတြင္ ျဖစ္ေလ့ ရွိပါသည္။ Huntington Disease ႏွင့္ Neurofibromatiosis သည္ ထင္ရွား သည့္ Autosomal Dominant Disease မ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ေရာဂါရႏိုင္မႈ တြက္ခ်က္ပံုကို မိတ္ဆက္ပို႔စ္မွာ ျပန္ၾကည့္ႏိုင္ပါသည္။

(၂) မ်ိဳးဆက္ျခားၿပီး ကူးစက္ျခင္း (Autosomal Recessive)

၁-၂၂ စံုေျမွာက္ ခရိုမိုဇုန္း မ်ား၏ လက္ခံဗီဇ ေခၚ ငုတ္ဗီဇကို သယ္ေဆာင္ထားသူ H(eterozygous Carriers ) မ်ား မွ တဆင့္ ကူးစက္ျခင္း ျဖစ္သည္ ေရာဂါရ ေနသည့္ မိဘဆီမွ တိုက္ရိုက္ ကူးစက္ျခင္း မဟုတ္ပါ။ Systic Fibrosis သည္ ထင္ရွား ေသာ မ်ိဳးဆက္ျခား ကူးစက္သည့္ ေရာဂါတခု ျဖစ္သည္။ မ်ိဳးဆက္ျခား ကူးစက္ျခင္း (Autosomal Recessive ) ၏ လကၡဏာမ်ားမွာ ေရာဂါကို မိဘတြင္ မေတြ႔ရွိႏိုင္ပဲ အဖိုးအဖြား တဦးဦး ႏွင့္ ေမြးခ်င္းမ်ား၊ တ၀မ္းကြဲ ေမာင္ႏွမ မ်ား တြင္သာ ေတြ႔ႏိုင္ၿပီး မ်ိဳးဆက္မျခားပဲ ကူးစက္သည့္ ေရာဂါ (Autosomal dominant) ကဲ့သို႔ပင္ က်ားမ မေရြး တူညီစြာ ျဖစ္ႏိုင္ေသာ္လည္း ေရာဂါသည္ မ်ိဳးဆက္ တိုင္းတြင္ မျဖစ္ႏုိင္ပဲ မ်ိဳးဆက္ ျခား၍ ျဖစ္ေလ့ရွိပါသည္။ ေရာဂါ ကူးစက္ ခံရေသာ ကေလး၏ မိဘ ႏွစ္ပါး စလံုး သည္ ေရာဂါသည္ မ်ား မဟုတ္ပဲ ေရာဂါ သယ္ေဆာင္သူ (Carrier) မ်ားသာ ျဖစ္ၿပီး ေရာဂါ သယ္ေဆာင္သူ ႏွစ္ဦး လက္ထပ္ျခင္း (Hh x Hh) ျဖင့္ သားသမီး မ်ား၏ ၂၅% ကို ေရာဂါ ကူးစက္ ေစပါသည္။ (တြက္ခ်က္ပံုကို မိတ္ဆက္ပို႔စ္တြင္ ျပန္ၾကည့္ပါ)။

မ်ိဳးဆက္ျခား ကူးစက္သည့္ေရာဂါ (သို႔) ဗီဇ တခု၏ လက္ဆက္ကမ္းမႈသည္ ၾကား ကာလတြင္ လံုး၀ လကၡဏာ မေပၚပဲ မ်ိဳးဆက္ သံုးေလးခုၾကာ မွျပန္ေပၚလာသည္မ်ားလည္း ရွိႏိုင္ပါသည္။ ျမန္မာျပည္တြင္ အဂၤလိပ္၀င္စားသည္ဟု ယံုၾကည္ရသည့္ အသားမျဖဴမညို ဗမာမိဘႏွစ္ဦးမွ ေမြးဖြားေလာေသာ အသြင္သဏၭန္(Phenotype) အရ ေရြ၀ါေရာင္ ဆံပင္၊ မ်က္လံုး ညိဳျပာ၊ အသား ျဖဴစပ္စပ္ ေကာ့ေကးရွန္း ပံု ဗမာမ်ား ကို ေတြ႔ဖူး ပါလိမ့္မည္။ ထိုသူမ်ားသည္ ဘာသာေရး အရ လူ၀င္စားျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေသာ္လည္း မ်ိဳးရိုး ဗီဇအရ တကယ္ စင္စစ္တြင္ ဘိုးဘြား၊ ဘီဘင္ လက္ထက္က အေမြ ေပးခဲ့သည့္ ထိုကေလးေတြ ေမြးဖြားသူ၏ ေသြးထဲတြင္ ငုပ္ဗီဇ ေကာ့ေကးရွန္းေသြး မရွိပဲႏွင့္ Asian စစ္စစ္ ကေန ေကာ့ေကးရွန္း စစ္စစ္ လူသား ကို ေမြးဖို႔မည္သို႔မွ မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ကို မ်ိဳးရိုး ဗီဇ ဘာသာရပ္ ကို ေလ့လာျခင္း ျဖင့္ သိႏိုင္ ေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အဂၤလိပ္သည္ လူတုိင္းဆီမွာ ၀င္စားႏိုင္ေသာ္လည္း အဂၤလိပ္ေသြး ရွိသည့္မိခင္မွာ ၀င္စားမွသာ အဂၤလိပ္ပံု ကေလးကိုေမြးႏိုင္ပါသည္။ ထိုသူမ်ား၏ ဘိုး၊ ဘြားဘီဘင္ ထဲမွ တဦးဦး သည္ အဂၤလိပ္ လက္ထက္က အဂၤလိပ္ တစ္ဦးဦး ႏွင့္ အေၾကာင္းပါ ေသြးေႏွာဖူးၿပီး ယခင္ မ်ိဳးဆက္ မ်ားတြင္ ေကာ့ေကးရွန္း ဗီဇ ငုပ္ေန ၍ မေပၚပဲ မ်ိဳးဆက္ သံုးေလးခု ၾကာမွ စိုးမိုး ဗီဇအျဖစ္ ျပန္ေပၚ လာျခင္းသာ ျဖစ္ၿပီး ေကာ့ေကးရွန္းကေလးကို ေမြးျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

အာဖရိကန္ တေယာက္ႏွင့္ အျဖဴတေယာက္ လက္ထပ္ေသာအခါ အေရျပား၌ တေယာက္ေယာက္က အျပည့္အ၀ စိုးမိုးေနပါက ျပင္ပလကၡဏာအရ အာဖရိကန္စစ္ (သို႔) အျဖဴစစ္စစ္ တေယာက္ကို ေမြးဖြားႏိုင္ေသာ္လည္း ထိုကေလး၏ ေသြးထဲရွိ ရွိရင္းဗီဇတြင္မူ အျဖဴနဲ႔အမဲ ဗီဇမွ်တူပင္ ျဖစ္ၿပီး ၎တြင္မေပၚသည့္ ငုပ္ဗီဇသည္ ၎၏သားႏွင့္ ေျမးမ်ားတြင္ အျပည့္အ၀ ေသာ္လည္းေကာင္၊ အျပည့္မ၀ ေသာ္လည္းေကာင္း စိုးမိုးၿပီး ေပၚႏိုင္ပါသည္။ မျပည့္မ၀ စုိးမိုးျခင္းမွာ မိဘႏွစ္ဦးစလံုး၏ လကၡဏာ (အျဖဴအမဲျဖစ္က မျဖဴမမဲ) တ၀က္တျပက္စီ ေပၚျခင္းျဖစ္သည္။ (စိုးမိုးျခင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး မရွင္းလင္းပါက မိတ္ဆက္ပို႔စ္တြင္ ျပန္ၾကည့္ႏုိင္ပါသည္။)

(၃) လိင္ခရိုမိုဇုန္း ခၽြတ္ယြင္းမႈ မ်ိဳးဆက္ျခားကူးစက္ျခင္း (Sex linked recessive)

လူသား ဆဲလ္၏ ေနာက္ဆံုး (သို႔) ၂၃ စံုေျမွာက္ ခရိုမိုဇုန္း သည္ က်ား မ လကၡဏာ ကို ေဖၚေဆာင္သည့္ ခရိုမိုဇုန္း ျဖစ္သည္ကို သိရွိၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ က်ား ၊မ ခရိုမိုဇုန္း တြင္ အမ်ိဳးသား မ်ားသည္ X ႏွင့္ Y ဟူ၍ အမည္ ေပးထားေသာ လိင္ ခရိုမိုဇုမ္း ႏွစ္မ်ိဳး စလံုး ပိုင္ဆိုင္ ေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီး မ်ားတြင္ X ခရိုမိုဇုမ္း သာ ရွိပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဖိုႏွင့္မ ေပါင္းစပ္ၿပီး မ်ိဳးပြား ရာ၌ ပထမ ဦးဆံုး သက္ရွိဆဲလ္ Gametocyte ကိုဖြဲ႔စည္းရာမွာ အမ်ိဳးသမီး သည္ X ခရိုမိုဇုန္းကိုသာ ထုတ္ေပး ႏိုင္းၿပီး အမ်ိဳးသားသည္ X (သို႔) Y ကို ထုတ္ေပးႏိုင္ပါသည္။ အမ်ိဳးသမီးဆီမွ ရရွိေသာ ထို X ခရိုမိုဇုန္းႏွင့္ ေပါင္းရန္ အမ်ိဳးသားဆီမွ X ခရိုမုိဇုန္း ႏွင့္ လာတြဲပါက သေႏြသား၏ လိင္ခရိုမိုဇုမ္းတြင္ (XX) ကို ျဖစ္ေစၿပီး သမီး မိန္းကေလး ကို ရရွိမည္ျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးသားဆီက Y ခရိုမိုဇုန္း ကို ရရွိပါက သေႏၶသားမွာ (XY) ခရိုမိုဇုမ္းကို ျဖစ္ေစၿပီး သား ေယာက္်ားေလး ကို ရရွိမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ( မွတ္ခ်က္ - မိမိ၏ ဇနီးမယားမ်ားအား သားေယာက်္ားေလး မေမြးေပး၍ အသံုးမက်သည့္ မိန္းမအျဖစ္ အျပစ္တင္ေလ့ရွိေသာ အမ်ိဳးသားမ်ားကို မၾကာခဏ ေတြ႔ဖူးပါလိမ့္မည္။ ဤအခ်က္ရ မိန္းကေလးေမြးျခင္း ေယာက်ားေလး ေမြးျခင္းသည္ အမ်ိဳးသားမ်ား၏ Spam မွ ထုတ္ေပးေသာ လိင္ခရိုမိုဇုန္းႏွင့္သာ တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္သည္ကို အထူးအေလးေပး သတိျပဳ မွတ္သားသင့္ပါသည္။)

က်ား၊မဆိုင္ရာ မ်ိဳးရိုးဗီဇ ေရာဂါ (Sex linked genetic disease) သည္ Y ခရိုမိုဇုန္း မွ တဆင့္ ကူးစက္ျခင္းမရွိပဲ X ခရိုမိုဇုန္းမွ တဆင့္ သာ ကူးစက္ ေလ့ ရွိပါသည္။ လိင္ခရိုမိုဇုန္း မ်ိဳးဆက္မျခားဘဲ တိုက္ရိုက္ လက္ဆက္ကမ္းမႈ (Sex Linked Dominant) သည္ မရွိ သေလာက္ ရွားၿပီး မ်ိဳးဆက္ျခား လက္ဆက္ကမ္းမႈ (Sex Linked recessive) သာ က်ား၊မ မ်ိဳးရိုး ဗီဇ၏ ပံုမွန္ လက္ဆက္ ကမ္းမႈျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါရ ေနေသာ မိဘမွ တိုက္ရိုက္ ကူးစက္မႈ နည္းပါးပါသည္။ က်ားမ ဗီဇ အေမြ ဆက္ခံမႈအရ အမ်ိဳးသမီး မ်ားသည္ ပံုမွန္အားျဖင့္ ေရာဂါသည္ မျဖစ္ဘဲ ေရာဂါ သယ္ေဆာင္သူ မ်ားသာ ျဖစ္မ်ားျဖစ္သည္။ X ႏွင့္ Y တြင္ X ဗီဇ သည္သာ ေရာဂါကို လက္ဆက္ ကမ္းသယ္ေဆာင္ၿပီး Y ဗီဇသည္ ေရာဂါကို မသယ္ေဆာင္ ႏိုင္ေသာေၾကာင့္
ေရာဂါလကၡဏာ သည္ အမ်ိဳးသား မ်ားတြင္သာ ေပၚပါသည္။ သားေယာက်္ားမ်ားသည္ ဖခင္ဆီမွ Y ဗီဇသာ ရရွိၿပီး X ဗီဇ ရရန္အေၾကာင္းလံုး၀ မရွိေသာေၾကာင့္ အေဖမွ သားမ်ား ဆီသို႔ လကၡဏာ ကူးစက္ရန္ လံုး၀မ ျဖစ္ႏိုင္သလို သယ္ေဆာင္သူမ်ားလည္း မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ သို႔ေသာ္လည္း ဖခင္တိုင္းသည္ သမီးတိုင္းသို႔ X ဗီဇကို ထုတ္ေပးရေသာေၾကာင့္ ေရာဂါရွိေသာ ဖခင္သည္ သမီးမ်ားအားလံုးသို႔ ေရာဂါကို လက္ဆက္ကမ္းေပး ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါရွိသူဖခင္၏ သမီးမ်ားအားလံုးသည္ ေရာဂါသယ္ေဆာင္သူမ်ား ျဖစ္ၿပီး ၎တို႔ေမြးဖြားမည့္ သားအားလံုး၏ တ၀က္ (၅၀%) ကို ေရာဂါလက္ဆက္ကမ္း ကူးစက္ေစႏုိင္ပါသည္။ အေရာင္မကြဲျခင္း (Colour blindness), Duchenne muscular dystrophy, clotting factor abnormality ႏွင့္ Haemophilia စသည္ တို႔သည္ ထင္ရွား ေသာ Sex Linked Disease မ်ား ျဖစ္ပါသည္။

ေရာဂါသယ္ေဆာင္ေသာ မိခင္၏ သမီးမ်ားသည္ မိခင္ဆီမွ ေရာဂါ ရရွိေသာ X ဗဇကို ရထားေသာ္လည္း တျခား X ဗီဇကို က်န္းမာေသေသာ ဖခင္ဆီမွ ရထားေသာေၾကာင့္ ေရာဂါ တေယာက္မွ မရႏိုင္ဘဲ သယ္ေဆာင္သူမ်ား ျဖစ္လာၿပီး ၎တို႔ သားႏွစ္ေယာက္ ေမြးပါက တေယာက္တြင္ ေရာဂါ ရေနသည္ကို ေတြ႔ရသည္။ အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ ေရာဂါသယ္ေဆာင္သူ ဟူ၍မရွိဘဲ ေရာဂါသည္ (သို႔) ေရာဂါကင္းသူမ်ား ကိုသာ ေတြ႔ႏိုင္ပါသည္။ အေၾကာင္းမွာ အမ်ိဳးသားကို ျဖစ္ေစသည့္ လိင္သေကၤတ (XY) ဗီဇတြင္ ၎တို႔သည္ X ဗီဇကို မိခင္မ်ား ဆီကသာ ရရွိၿပီး ထို X ခရိုမိုဇုမ္း၌ ေရာဂါပါလာပါက ၎တို႔သည္ ေရာဂါသည္မ်ား ျဖစ္သြားၿပီး သမီးမ်ားအားလံုးကို ထိုအေမြေပးသည္။ ေရာဂါရွိေသာ အေဖသည္ သားမ်ားသို႔ X ဗီဇကို ေပးစရာအေၾကာင္း မရွိေသာေၾကာင့္ သားတေယာက္မွ အေဖဆီက ေရာဂါကို လက္ခံသူ၊ သယ္ေဆာင္သူ ႏွစ္ခုစလံုး ျဖစ္စရာအေၾကာင္း မရွိပါ။

ဆံပင္၏ သိပ္သည္းျခင္း သည္ Sex Linked လကၡဏာ တခုျဖစ္ၿပီး အကယ္ ၍ အမ်ိဳးသား တဦးသည္ အသက္ အသက္ ၃၀ ေက်ာ္ အသက္ အရြယ္၌ ႏွဖူး ေျပာင္ပါက ထိုဗီဇ ကို ဖခင္ ဆီမွ ရသည္မဟုတ္ပဲ မိခင္ဘက္မွ ေတာ္စပ္သည့္ အဖိုး ဆီမွ ရရွိျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ထို နဖူးေျပာင္ေသာ အမ်ိဳးသားသည္ ထိုဗီဇအား ၎၏သားဆီမွ ေမြးေသာ ေျမးေယာက္်ားမ်ားဆီသို႔ လက္ဆက္ကမ္းရန္ မရွိဘဲ သမီးမွ ေမြးဖြားလာသည့္ ေျမးေယာက္်ား တ၀က္ခန္႔တြင္ ထိုလကၡကို လက္ဆက္ကမ္းႏုိင္ပါသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ နဖူးေျပာင္သူ၏ သမီးမွ ေမြးေသာ ေျမးေယာက္်ားသည္ အရြယ္ေရာက္ပါက နဖူးေျပာင္ႏိုင္ေသာ္လည္း သားမွေမြးေသာ ေျမးေယာက္်ားတြင္ နဖူးေျပာင္သည္ကို ေတြ႔ရမည္ မဟုတ္ပါ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသည္ အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ ေရာဂါကို မိခင္ဆီမွသာ လက္ခံရရွိၿပီး သမီးမ်ားဆီသို႔သာ လက္ဆက္ ကမ္းႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ မိမိ၏ အဖိုး၌ နဖူးေျပာင္ေနပါက မိမိ၌ နဖူးေျပာင္ႏိုင္ေျခ ရွိမရွိကို ဤနည္းျဖင့္ တြက္ၾကည့္ႏိုင္ပါသည္။ Sex Linked Disease ၏ အႏွစ္ခ်ဳပ္မွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ေရာဂါသည္ မျဖစ္ႏိုင္ဘဲ သားမ်ားဆီသို႔ ေရာဂါသယ္ေဆာင္ ျဖန္႔ျဖဴးသူမ်ားသာ ျဖစ္သည္ သို႔ေသာ္ သမီးမ်ားသို႔ လံုး၀ အေမြမေပးႏိုင္ပါ။ အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ ေရာဂါသည္ (သို႔) ေရာဂါကင္းသူႏွစ္မ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ၿပီး သယ္ေဆာင္သူ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ အမ်ိဳးသားမ်ား၏ ေရာဂါကို သားမ်ားသို႔ လံုး၀ မကူးစက္ႏိုင္ေသာ္လည္း သမီးမ်ားအားလံုးသို႔ အေမြေပးပါသည္။

ခရိုမုိဇုန္း ပံုမွန္မဟုတ္ျခင္း (Chromosomal Abnormality) ႏွင့္ Complex Genetic disease ကို ဆက္လက္ တင္ျပပါမည္။

Public Health in Myanmar တြင္ ေဖၚျပခဲ့ဖူးေသာ မူရင္းပို႔စ္ ကို အနည္းငယ္ ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ကာ ျပန္လည္ေဖၚျပပါသည္။


7 comments:

တီတီ.. ဒါဆုိ အားရင္ ေန႕အိပ္မက္သိခ်င္တာ တစ္ခုေရးေပးပါဦး.. down syndromeေလ.. ၂၂ ခုေျမာက္ chromosoneက ဘာျဖစ္သြားလုိ႕ အဲဒါျဖစ္တာလဲ ဆုိတာနားမလည္ဘူး.. နည္းနည္းရွင္းျပေနာ္..

လာလည္သြားတယ္... ဗဟုသုတရလို႔ မွတ္သားသြားပါတယ္

Downsyndrome အပါအ၀င္ တျခား ခရိုမိုဇုမ္း ပံုမွန္မဟုတ္လို႔ ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါေတြ အေၾကာင္း ( Chromosome abnormality) က ေနာက္တင္မည့္ အပိုင္းမွာ ပါပါလိမ့္မယ္ ေန႔အိပ္မက္။ ေစာင့္ဖတ္လိုက္ပါေနာ့္။ Rose ေရ စိတ္၀င္စားလို႔ ၀မ္းသာပါတယ္။

အစ္မေရ...Genetic အေၾကာင္းကို အေသးစိတ္ေဖာ္ၿပေပး
တဲ့အတြက္ ..ေက်းဇူးပါ...အစအဆံုး စိတ္၀င္တစားနဲ႔ဖတ္သြားပါတယ္....ေနာက္လည္း ဆက္လက္ ေဖာ္ၿပေပးပါဦးေနာ္...ခင္တဲ့ း)

တကယ့္ကုိေက်းဇူးပါပဲ။ ဗဟုသုတရေစတဲ့ ပိုစ့္ေလးပါ။
အရင္ကအနဲအက်ဥ္းေလာက္ပဲ သိထားတာ။ ခုမွ ေသခ်ာသိရေတာ့တယ္။

မ်ိဳးဗီဇနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေနာက္ထပ္ တင္စရာ ႏွစ္ခု ရွိပါေသးတယ္။ တျခားပို႔စ္ေတြ ၾကားမွာ ညွပ္ၿပီး တင္သြားမယ္။ သက္တန္႔ခ်ိဳနဲ႔ မမိုး စိတ္၀င္စားလို႔ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ေဆးအေခၚအေ၀ၚအေတာ္မ်ားမ်ား ကၽြန္မ ဗမာလို မသိလို႔ သက္တန္႔ခ်ိဳတို႔လို ဆရာ၀န္ေတြ လာဖတ္ရင္ ေရာဂါနာမည္ေတြကို ဗမာလိုသိရင္လည္း ေျပာျပထားခဲ့ေစခ်င္တယ္။

မ်ိဳးရုိးဗီဇနဲ့ဆို္င္တဲ့ တြက္ခ်က္ပုံနည္းေလးေတြကို ဥပမာနဲ့ ေဖၚျပေပးထားတာ နားလည္ လြယ္သြားတယ္ေနာ္ ။ မသိေသးတဲ့ အရာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရွိ္ေနေသးလို့ မွတ္သားသြားပါတယ္ ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ မငယ္နုိင္ေရ ..
ဟုတ္ပါရဲ့ေနာ္ ။. တခ်ိဳ ့ေဆးပညာ ေရာဂါအသံုးအႏွဳန္းေတြ ဟာ ျမန္မာမွဳ ျပဳေခၚရတာ အေတာ္ေလး ခက္ခဲေနပါေသးတယ္ ။ ခုတင္ျပတဲ့ ေရာဂါေတြအထဲမွာ ေသခ်ာသိတာေလး ၁ ခု သာရွိပါတယ္။

Haemophilia ကို ဗမာလို ေသြးမတိတ္နာ လို့ေခၚပါတယ္

ခ်မ္းေျမ ့ပါေစ...